دعوای جعل سند ملکی
دعوای جعل سند ملکی: بررسی حقوقی و قضایی را با گروه وکلای آنی وکیل سید سجاد میرکاظمی 09122274983 دنبال بفرمایید.
وکالت حرفه ای یعنی ممارست -تلاش به علاوه دانش عمیق حقوقی.
مقدمه:
جعل سند ملکی یکی از جرایم مهم در حوزه املاک و مستغلات است که میتواند موجب تضییع حقوق مالکین واقعی و بروز اختلافات حقوقی شدید شود. در این مقاله، به بررسی مفهوم جعل سند ملکی، نحوه طرح دعوا، راههای اثبات، مجازات قانونی و راهکارهای جلوگیری از جعل اسناد ملکی پرداخته میشود.
۱. مفهوم جعل سند ملکی
جعل سند ملکی به معنای تحریف، تغییر یا ساختن یک سند رسمی یا عادی مرتبط با املاک بهمنظور سوءاستفاده، انتقال غیرقانونی مالکیت یا فریب مراجع قانونی است. این جعل میتواند شامل اسناد رسمی مانند سند تکبرگ، بنچاق، قولنامه و وکالتنامههای ملکی باشد.
۲. انواع جعل در اسناد ملکی
جعل سند ملکی میتواند به اشکال مختلفی صورت گیرد، از جمله:
- ساختن سند جعلی: ایجاد یک سند جدید که از اساس وجود خارجی نداشته است.
- تحریف اطلاعات سند: تغییر مشخصات ملک، مالک، شماره پلاک ثبتی و سایر اطلاعات در سند اصلی.
- جعل امضای مالک: امضای جعلی برای انتقال غیرقانونی ملک.
- استفاده از وکالتنامه جعلی: جعل یا تغییر وکالتنامه برای فروش غیرقانونی ملک.
- صدور سند المثنی بهصورت غیرقانونی: گرفتن سند المثنی بدون طی کردن مراحل قانونی.
۳. نحوه طرح دعوای جعل سند ملکی
۳.۱ ثبت شکایت کیفری
اگر فردی متوجه جعل سند ملکی شود، میتواند شکایت کیفری را در دادسرای محل وقوع ملک مطرح کند. این شکایت میتواند توسط مالک اصلی، ورثه یا هر فرد ذینفع انجام شود.
۳.۲ ارائه دادخواست حقوقی برای ابطال سند جعلی
علاوه بر شکایت کیفری، فرد متضرر میتواند دادخواست ابطال سند جعلی را به دادگاه حقوقی ارائه دهد تا از نظر ثبتی، سند جعلی بیاثر شود.
۴. راههای اثبات جعل سند ملکی
۴.۱ کارشناسی رسمی دادگستری
در بسیاری از دعاوی جعل، دادگاه از کارشناسان رسمی دادگستری در حوزه خط، امضا و اسناد رسمی استفاده میکند تا اصالت سند بررسی شود.
۴.۲ بررسی سوابق ثبتی ملک
مطالعه سوابق ثبتی در اداره ثبت اسناد و املاک میتواند جعلی بودن سند را نشان دهد.
۴.۳ شهادت شهود و بررسی مستندات
اگر شاهدانی وجود داشته باشند که بتوانند جعلی بودن سند را اثبات کنند، شهادت آنها در دادگاه قابل استناد خواهد بود.
۵. مجازات جعل سند ملکی
بر اساس ماده ۵۲۳ و ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی، جعل اسناد رسمی (ازجمله اسناد ملکی) جرم محسوب شده و مجازات آن میتواند شامل موارد زیر باشد:
- حبس از ۱ تا ۱۰ سال (بسته به شدت جرم)
- جزای نقدی
- ابطال سند جعلی و بازگرداندن ملک به مالک اصلی
- محرومیت از حقوق اجتماعی در موارد خاص
اگر فردی با استفاده از سند جعلی اقدام به فروش یا انتقال ملک کرده باشد، ممکن است علاوه بر مجازات جعل، به جرم کلاهبرداری نیز محکوم شود که مجازات سنگینتری دارد.
۶. راهکارهای پیشگیری از جعل سند ملکی
- استعلام وضعیت سند از اداره ثبت اسناد قبل از معامله
- بررسی اصالت امضاها و هویت فروشنده از طریق سامانههای ثبتی و استعلامات قضایی
- عدم پذیرش اسناد دستنویس و قولنامههای فاقد کد رهگیری
- استفاده از وکیل متخصص در معاملات ملکی برای بررسی قانونی بودن اسناد
- مراجعه به دفاتر اسناد رسمی معتبر برای انجام معاملات ملکی
۷. نتیجهگیری
جعل سند ملکی یکی از جرایم سنگین در حقوق ایران است که میتواند منجر به تضییع حقوق مالکین واقعی شود. در صورت مشاهده چنین تخلفی، میتوان از طریق شکایت کیفری و دادخواست حقوقی اقدام کرد. همچنین، با انجام بررسیهای دقیق قبل از هرگونه معامله ملکی، میتوان از وقوع این جرم جلوگیری کرد.
آیا نیاز به توضیحات بیشتری دارید؟
دعوی جعل سند ملکی به معنای ادعای جعل یا تقلب در اسناد مالکیت املاک است. این نوع دعاوی معمولاً زمانی مطرح میشود که یکی از طرفین ادعا کند که سند مالکیت یک ملک به طور غیرقانونی و جعلی تنظیم شده است. این موضوع میتواند شامل جعل امضا، تغییر اطلاعات سند، یا ایجاد اسناد جدید به طور غیرمجاز باشد.
مراحل پیگیری دعوی جعل سند ملکی:
جمعآوری مدارک: طرفین باید مدارک و شواهد مربوط به جعل سند را جمعآوری کنند، از جمله اسناد رسمی، گواهی شهود و هر مدرکی که بتواند ادعای جعل را ثابت کند.
مشاوره با وکیل: مشاوره با یک وکیل متخصص در امور ملکی میتواند به درک بهتر حقوق و روند قانونی کمک کند.
تقدیم شکایت به دادگاه: دعوی جعل سند باید به دادگاه صالح تقدیم شود. در این مرحله، شاکی باید دلایل و مدارک خود را ارائه کند.
رسیدگی دادگاه: دادگاه به بررسی مدارک و شواهد میپردازد و ممکن است از کارشناسان رسمی برای تعیین اصالت سند کمک بگیرد.
صدور حکم: پس از بررسی کامل، دادگاه حکم خود را صادر میکند که میتواند شامل ابطال سند جعلی، جبران خسارت یا تصمیمات دیگر باشد.
نکات مهم:
مدت زمان**: پیگیری این دعاوی ممکن است زمانبر باشد و بسته به پیچیدگی موضوع و حجم مدارک، زمان متفاوتی نیاز خواهد داشت.
نتایج قانونی**: در صورت اثبات جعل، ممکن است فرد جاعل با مجازاتهای قانونی نظیر حبس یا جریمه مواجه شود.
اطلاع از قوانین محلی**: قوانین مربوط به جعل سند و مالکیت ممکن است در کشورها و مناطق مختلف متفاوت باشد، بنابراین آگاهی از قوانین محلی بسیار مهم است.
پیگیری این نوع دعاوی نیاز به شواهد محکم، استعلامات ثبتی و کارشناسی رسمی دادگستری دارد. همچنین، مجازاتهای سنگین برای مرتکبین در نظر گرفته شده که میتواند شامل حبس، جزای نقدی و ابطال معامله جعلی باشد.
بررسی دقیق دعوای جعل سند ملکی و ابعاد قانونی آن
در ادامه توضیحات قبلی، در این بخش به بررسی دقیقتر دعوای جعل سند ملکی، نحوه رسیدگی دادگاهها، تفاوت جعل اسناد عادی و رسمی و مراحل پیگیری قضایی میپردازیم.
۱. جعل سند ملکی از نظر حقوقی و کیفری
جعل سند ملکی میتواند هم جنبه حقوقی و هم کیفری داشته باشد:
- جنبه حقوقی: اگر شخصی متوجه شود که سند ملکی او جعل شده، میتواند درخواست ابطال سند جعلی را از دادگاه حقوقی مطرح کند.
- جنبه کیفری: جعل اسناد رسمی، یک جرم محسوب شده و قابل پیگیری کیفری است. در این صورت، فردی که جعل را انجام داده، ممکن است به حبس، جزای نقدی و ابطال سند جعلی محکوم شود.
۲. تفاوت جعل اسناد رسمی و عادی در دعاوی ملکی
۲.۱ جعل اسناد رسمی ملکی
اسناد رسمی شامل سند تکبرگ، سند دفترچهای، وکالتنامههای رسمی و بنچاق دفترخانه است. جعل این اسناد جرم سنگینی محسوب شده و دادگاه معمولاً به آن رسیدگی کیفری میکند.
۲.۲ جعل اسناد عادی ملکی
اسناد عادی شامل قولنامه، مبایعهنامه دستی و اجارهنامههای غیررسمی است. جعل این اسناد نیز جرم محسوب میشود، اما ممکن است نیاز به اثبات بیشتری داشته باشد.
مثال:
- اگر شخصی یک سند تکبرگ جعلی ارائه دهد، جرم او جعل سند رسمی است.
- اگر شخصی یک قولنامه جعلی ارائه کند، جرم او جعل سند عادی است، اما اگر از این سند برای کلاهبرداری استفاده کند، ممکن است تحت عنوان کلاهبرداری و جعل مجازات سنگینتری دریافت کند.
۳. مراحل طرح دعوای جعل سند ملکی
مرحله ۱: طرح شکایت کیفری در دادسرا
اگر فردی متوجه شود که سند ملک او جعل شده است، باید در دادسرای محل وقوع ملک شکایت کیفری ثبت کند. شکایت باید شامل موارد زیر باشد:
- مشخصات کامل شاکی و متهم
- بیان جزئیات جعل (مثلاً تغییر مشخصات مالک، جعل امضا یا ساختن سند جعلی)
- ارائه مدارک و مستندات اولیه (مثلاً تصویر سند واقعی، استعلام ثبتی و شهادت شهود)
مرحله ۲: بررسی اولیه دادسرا و ارجاع به کارشناس رسمی
پس از ثبت شکایت، دادسرا معمولاً پرونده را به کارشناس رسمی دادگستری در حوزه خط و اسناد ارجاع میدهد. کارشناس بررسی میکند که:
- آیا امضا یا مهر جعلی است؟
- آیا متن سند دستکاری شده؟
- آیا اطلاعات سند با سوابق ثبتی مطابقت دارد؟
اگر کارشناسی تأیید کند که سند جعلی است، دادستان میتواند برای متهم قرار جلب به دادرسی و مجازات صادر کند.
مرحله ۳: رسیدگی دادگاه کیفری
در دادگاه کیفری، متهم باید برای دفاع از خود مدارک قانونی ارائه دهد. اگر دادگاه جعل را محرز بداند، حکم به حبس، جزای نقدی و ابطال سند جعلی میدهد.
مرحله ۴: طرح دعوای ابطال سند در دادگاه حقوقی
اگر مالک اصلی بخواهد سند جعلی را ابطال کند، باید به دادگاه حقوقی مراجعه کرده و دادخواست ابطال سند جعلی را ثبت کند. دادگاه حقوقی در این مرحله به بررسی وضعیت ثبتی ملک و مدارک شاکی میپردازد.
۴. مدارک مورد نیاز برای اثبات جعل سند ملکی
برای اثبات جعل سند ملکی، میتوان مدارک زیر را به دادگاه ارائه داد:
- اصل یا تصویر سند واقعی (اگر در اختیار شاکی باشد)
- استعلام از اداره ثبت اسناد و املاک برای تطبیق مشخصات سند
- گزارش کارشناسی رسمی دادگستری مبنی بر جعلی بودن سند
- شهادت شهود (مثلاً افرادی که معامله اصلی را شاهد بودهاند)
- رسید پرداختها یا اسناد بانکی که نشان دهد ملک قانونی خریداری شده است
۵. مجازاتهای قانونی برای جعل سند ملکی
بر اساس مواد ۵۲۳ تا ۵۴۲ قانون مجازات اسلامی، مجازات جعل سند ملکی بسته به نوع آن، متفاوت است:
- جعل اسناد رسمی: حبس از ۱ تا ۱۰ سال
- جعل اسناد عادی: حبس از ۶ ماه تا ۳ سال
- استفاده از سند جعلی برای معامله: حبس از ۱ تا ۷ سال و ابطال معامله
- اگر جعل با هدف کلاهبرداری باشد: حبس تا ۱۰ سال و رد مال به صاحب اصلی
نکته: اگر کارمند اداره ثبت یا دفترخانه در جعل سند نقش داشته باشد، مجازات او سنگینتر خواهد بود و ممکن است به انفصال از خدمت نیز محکوم شود.
۶. نحوه جلوگیری از جعل سند ملکی در معاملات
برای جلوگیری از گرفتار شدن در دام جعل اسناد ملکی، نکات زیر را رعایت کنید:
- همیشه معاملات ملکی را در دفاتر اسناد رسمی انجام دهید.
- قبل از خرید ملک، استعلام ثبتی از اداره ثبت اسناد بگیرید.
- هرگز اسناد دستنویس و قولنامههای فاقد کد رهگیری را قبول نکنید.
- امضاها و مشخصات درجشده در سند را با کارت ملی فروشنده تطبیق دهید.
- از وکیل متخصص املاک برای بررسی قانونی بودن سند کمک بگیرید.
- در صورت مشاهده تخلف، بلافاصله اقدام قانونی کنید تا از سوءاستفاده جلوگیری شود.
۷. نتیجهگیری
جعل سند ملکی یکی از جرایم سنگین در حوزه املاک است که میتواند باعث از بین رفتن حقوق مالکین واقعی و بروز معاملات غیرقانونی شود. در صورتی که فردی متوجه جعل سند ملکی خود شود، باید بلافاصله شکایت کیفری مطرح کند و برای ابطال سند جعلی به دادگاه حقوقی
بررسی کامل مراحل پیگیری دعوای جعل سند ملکی و نحوه رسیدگی دادگاهها
برای پیگیری دعوای جعل سند ملکی، باید دو مسیر کیفری و حقوقی را دنبال کرد. در ادامه، این مراحل را گامبهگام بررسی میکنیم تا کاملاً مشخص شود که چطور میتوان از طریق مراجع قانونی، جعل سند را پیگیری کرد و حق را بازگرداند.
۱. شکایت کیفری جعل سند ملکی: مراحل و نحوه پیگیری
گام ۱: ثبت شکایت کیفری در دادسرا
اولین قدم برای مقابله با جعل سند ملکی، ثبت شکایت در دادسرای محل وقوع ملک است.
مدارک مورد نیاز برای طرح شکایت:
- کپی و اصل سند جعلی (اگر در دسترس باشد)
- سند اصلی یا هر مدرکی که نشان دهد ملک متعلق به شماست
- استعلام ثبتی از اداره ثبت اسناد و املاک
- گزارش کارشناسی (در صورتی که قبلاً بررسی شده باشد)
- شهادت شهود یا هر مدرکی که نشان دهد جعل صورت گرفته است
نحوه تنظیم شکواییه:
در شکایت باید به نوع جعل اشاره شود. برای مثال:
✅ جعل امضا: اگر امضای مالک در مبایعهنامه یا وکالتنامه جعل شده است.
✅ دستکاری سند: اگر اطلاعات سند مانند نام مالک، پلاک ثبتی یا تاریخ تغییر کرده است.
✅ ساخت سند جعلی: اگر سندی که اصلاً وجود نداشته، جعل شده و در معاملات استفاده شده است.
نمونه متن شکایت:
ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب …
اینجانب … (مشخصات شاکی) مالک پلاک ثبتی شماره … واقع در … میباشم. اخیراً مطلع شدم که فردی به نام … (مشخصات متهم) با جعل سند رسمی، اقدام به فروش غیرقانونی ملک اینجانب کرده است.
با توجه به اینکه این اقدام برخلاف قانون و موجب تضییع حقوق اینجانب شده، تقاضای رسیدگی، ابطال سند جعلی و مجازات متهم را دارم.
گام ۲: ارجاع پرونده به کارشناس رسمی دادگستری
پس از ثبت شکایت، دادسرا پرونده را به کارشناسان رسمی دادگستری در حوزه خط و اسناد ارجاع میدهد تا بررسی کنند:
✅ آیا امضای سند جعلی است؟
✅ آیا نوشتههای سند دستکاری شده؟
✅ آیا سند ارائهشده با سوابق ثبت اسناد مطابقت دارد؟
اگر کارشناس جعل را تأیید کند، دادستان برای متهم قرار جلب صادر میکند و پرونده وارد مرحله رسیدگی کیفری میشود.
گام ۳: رسیدگی در دادگاه کیفری و صدور حکم
✅ اگر جعل اثبات شود:
- دادگاه میتواند حکم به مجازات متهم و ابطال سند جعلی بدهد.
- اگر متهم ملک را به شخص ثالث فروخته باشد، آن معامله نیز باطل میشود.
✅ اگر جعل اثبات نشود:
- شاکی میتواند با طرح دعوای حقوقی ابطال سند، دوباره برای بازپسگیری ملک اقدام کند.
۲. دادخواست حقوقی ابطال سند جعلی: نحوه پیگیری در دادگاه حقوقی
گام ۱: ثبت دادخواست در دادگاه حقوقی
حتی اگر شکایت کیفری به نتیجه نرسد، مالک اصلی میتواند دادخواست ابطال سند جعلی را در دادگاه حقوقی مطرح کند.
مدارک مورد نیاز:
- تصویر سند جعلی و سند اصلی
- گزارش کارشناسی دادگستری (در صورت وجود)
- استعلام ثبتی از اداره ثبت اسناد
- سایر مدارک مانند مبایعهنامه معتبر، رسیدهای پرداختی و …
نمونه متن دادخواست ابطال سند جعلی:
ریاست محترم دادگاه حقوقی …
اینجانب … (مشخصات شاکی) مالک قانونی پلاک ثبتی شماره … هستم. اخیراً مطلع شدم که فردی به نام … (مشخصات خوانده) با جعل سند رسمی، ملک اینجانب را به نام خود منتقل کرده است.
با توجه به غیرقانونی بودن این انتقال، تقاضای ابطال سند جعلی و بازگرداندن ملک به نام مالک قانونی را دارم.
گام ۲: بررسی دادگاه و استعلام از اداره ثبت
دادگاه حقوقی استعلام رسمی از اداره ثبت اسناد دریافت میکند تا مشخص شود سند جعلی چگونه صادر شده است.
✅ اگر جعل اثبات شود:
- دادگاه حکم به ابطال سند جعلی میدهد و ملک به مالک اصلی بازمیگردد.
- اگر ملک به فرد دیگری فروخته شده باشد، دادگاه میتواند آن معامله را بیاثر اعلام کند.
✅ اگر جعل اثبات نشود:
- مالک اصلی باید مدارک بیشتری برای اثبات ادعای خود ارائه دهد.
۳. مجازاتهای قانونی برای جعل سند ملکی
طبق مواد ۵۲۳ تا ۵۴۲ قانون مجازات اسلامی، مجازات جعل سند ملکی شامل موارد زیر است:
نوع جعل
مجازات قانونی
جعل سند رسمی (مثلاً سند تکبرگ)
حبس از ۱ تا ۱۰ سال + جزای نقدی
جعل سند عادی (مثلاً قولنامه دستنویس)
حبس از ۶ ماه تا ۳ سال
استفاده از سند جعلی برای معامله
حبس از ۱ تا ۷ سال
جعل با قصد کلاهبرداری
حبس تا ۱۰ سال + رد مال به صاحب اصلی
⚠️ توجه: اگر کارمند اداره ثبت یا دفترخانه در جعل نقش داشته باشد، علاوه بر مجازات کیفری، به انفصال از خدمت نیز محکوم خواهد شد.
۴. راهکارهای جلوگیری از جعل سند ملکی
✅ قبل از معامله، استعلام ثبتی بگیرید.
✅ همه معاملات ملکی را در دفاتر اسناد رسمی انجام دهید.
✅ کپی مدارک شناسایی فروشنده را با مشخصات سند تطبیق دهید.
✅ از اسناد دستنویس و قولنامههای بدون کد رهگیری استفاده نکنید.
✅ در صورت شک، از وکیل متخصص ملکی مشورت بگیرید.
۵. نتیجهگیری
دعوای جعل سند ملکی یک مسئله مهم حقوقی و کیفری است که نیاز به پیگیری دقیق دارد. اولین گام، ثبت شکایت کیفری در دادسرا است تا جعل بررسی شود. سپس، از طریق دادگاه حقوقی میتوان درخواست ابطال سند جعلی را مطرح کرد.
مجازاتهای سنگین برای جعل سند ملکی در نظر گرفته شده، اما برای جلوگیری از این مشکلات، باید هنگام انجام معاملات ملکی دقت زیادی به خرج داد و از استعلامات قانونی و اسناد رسمی استفاده کرد.
آیا مایلید درباره نحوه استعلام اسناد ملکی یا پیگیری دعاوی ثبتی اطلاعات بیشتری دریافت کنید؟
نحوه استعلام اسناد ملکی و پیگیری دعاوی ثبتی
برای جلوگیری از مشکلات حقوقی و جعل اسناد ملکی، استعلام وضعیت ملک قبل از خرید یا معامله ضروری است. در این بخش، نحوه استعلام اسناد ملکی، پیگیری دعاوی ثبتی و روشهای حقوقی تأیید اصالت سند را بررسی میکنیم.
۱. نحوه استعلام اسناد ملکی قبل از معامله
الف) استعلام سند از طریق اداره ثبت اسناد و املاک
برای اطمینان از اصالت سند، میتوان به صورت حضوری یا آنلاین از اداره ثبت اسناد و املاک استعلام گرفت.
✅ روش حضوری:
- مراجعه به اداره ثبت اسناد و املاک محل وقوع ملک
- ارائه شماره پلاک ثبتی و مشخصات ملک
- دریافت پرینت وضعیت ثبتی ملک (که نشان میدهد ملک در رهن یا توقیف است یا نه)
✅ روش آنلاین:
- مراجعه به سامانه استعلام الکترونیکی اسناد ملکی به آدرس:
www.sabtemelk.ir
- وارد کردن اطلاعات سند و مشخصات مالک
- دریافت گزارش مالکیت و وضعیت ثبتی
نکته مهم: استعلام فقط برای اسناد رسمی ممکن است. اگر قولنامهای باشد، باید صحت آن از طریق مشاور املاک یا دادگاه بررسی شود.
ب) استعلام از دفاتر اسناد رسمی
اگر سند ملک رسمی باشد (مثلاً سند تکبرگ یا دفترچهای)، میتوان از دفاتر اسناد رسمی استعلام گرفت.
✅ مدارک لازم:
- کپی سند
- کارت ملی مالک
- شماره پلاک ثبتی ملک
✅ موارد بررسیشده:
- تطابق مالکیت
- بررسی در رهن یا بازداشت بودن ملک
- بررسی سابقه معاملات قبلی
ج) استعلام کد رهگیری از سامانه املاک
✅ اگر ملک با قولنامه خریداری شده باشد، باید کد رهگیری آن را از سامانه sabtemelk.ir بررسی کرد.
✅ اگر قولنامه بدون کد رهگیری باشد، احتمال جعلی بودن آن زیاد است و باید صحت آن را از طریق دادگاه بررسی کرد.
هشدار: هرگز قولنامههای دستی و بدون مهر مشاور املاک رسمی را قبول نکنید!
۲. پیگیری دعاوی ثبتی در صورت جعل سند یا انتقال غیرقانونی
الف) طرح دعوای ابطال سند در دادگاه حقوقی
✅ اگر شخصی متوجه شود که ملک او با سند جعلی منتقل شده است، میتواند دادخواست ابطال سند را به دادگاه حقوقی محل وقوع ملک بدهد.
مدارک مورد نیاز:
- تصویر سند اصلی (در صورت وجود)
- استعلام ثبتی از اداره ثبت
- گزارش کارشناس رسمی دادگستری (در صورت نیاز)
- شهادت شهود (اگر شاهدی وجود دارد که نشان دهد معامله جعلی بوده است)
دادگاه در این موارد دستور بررسی اسناد را از طریق اداره ثبت صادر میکند.
ب) درخواست توقیف ملک در صورت جعل سند
✅ اگر ملک با سند جعلی به فرد دیگری فروخته شده باشد، باید فوراً درخواست توقیف سند در اداره ثبت را ثبت کرد.
✅ این کار با ارائه دادخواست به دادگاه حقوقی و صدور قرار دستور موقت انجام میشود تا از انتقالهای بعدی جلوگیری شود.
ج) شکایت کیفری در صورت جعل سند
✅ علاوه بر دعوای حقوقی، باید شکایت کیفری جعل سند را در دادسرای محل وقوع ملک ثبت کرد.
✅ این کار باعث میشود که دادگاه، انتقال سند جعلی را باطل کند و متهم مجازات شود.
۳. نکات مهم در معاملات ملکی برای جلوگیری از جعل سند
✅ حتماً از طریق دفاتر اسناد رسمی معامله کنید.
✅ قبل از امضای هر قراردادی، استعلام وضعیت سند را از اداره ثبت بگیرید.
✅ قولنامههای بدون کد رهگیری را قبول نکنید.
✅ اگر سند وکالتی است، تأییدیه اصالت وکالتنامه را از دفترخانه بخواهید.
✅ در صورت شک به جعلی بودن سند، با وکیل متخصص ملکی مشورت کنید.
۴. نتیجهگیری
قبل از انجام هر معامله ملکی، حتماً استعلام ثبتی سند را بگیرید.
در صورت مشاهده جعل سند، میتوان از طریق دادگاه حقوقی درخواست ابطال سند داد.
اگر ملک با سند جعلی منتقل شده باشد، باید فوراً توقیف سند را از طریق دادگاه درخواست کرد.
در صورت جعل، میتوان علاوه بر دعوای حقوقی، شکایت کیفری هم مطرح کرد تا فرد جاعل مجازات شود.
⚖️ آیا نیاز به توضیح درباره روند پیگیری شکایت در دادسرا یا دادگاه دارید؟
روند پیگیری شکایت جعل سند ملکی در دادسرا و دادگاه
اگر متوجه شدید که ملک شما با سند جعلی منتقل شده است، میتوانید از دو مسیر کیفری و حقوقی برای پیگیری موضوع اقدام کنید. در ادامه، مراحل طرح شکایت کیفری در دادسرا و رسیدگی دادگاه حقوقی برای ابطال سند جعلی را توضیح میدهم.
۱. شکایت کیفری جعل سند در دادسرا
الف) نحوه ثبت شکایت در دادسرا
✅ اولین اقدام: مراجعه به دادسرای محل وقوع ملک و ارائه شکواییه.
✅ مدارک مورد نیاز:
- کپی سند اصلی (در صورت وجود)
- سند جعلی (اگر در دسترس باشد)
- استعلام ثبتی از اداره ثبت اسناد و املاک
- مدارک شناسایی مالک واقعی
- شهادت شهود (در صورت امکان)
ب) ارجاع پرونده به کارشناس رسمی دادگستری
دادسرا برای بررسی صحت سند، پرونده را به کارشناس رسمی خط و اسناد ارجاع میدهد.
✅ کارشناس بررسی میکند که:
- امضا و مهر سند جعلی است یا خیر؟
- نوشتههای سند دستکاری شده است یا نه؟
- مشخصات مالکیت سند با سوابق اداره ثبت مطابقت دارد یا خیر؟
اگر کارشناسی تأیید کند که سند جعلی است، دادستان برای متهم قرار جلب صادر میکند.
ج) احضار متهم و دفاعیات او
✅ اگر جعل اثبات شود:
- متهم بازداشت میشود و پرونده به دادگاه کیفری ارجاع داده میشود.
- دادگاه میتواند حکم حبس، جزای نقدی و ابطال سند جعلی را صادر کند.
✅ اگر جعل اثبات نشود:
- شاکی میتواند از طریق دادگاه حقوقی، دادخواست ابطال سند جعلی را مطرح کند.
۲. دعوای حقوقی برای ابطال سند جعلی در دادگاه حقوقی
الف) نحوه ثبت دادخواست در دادگاه حقوقی
حتی اگر شکایت کیفری موفق نباشد، مالک اصلی میتواند از دادگاه حقوقی درخواست ابطال سند جعلی را داشته باشد.
✅ مدارک لازم برای دادخواست:
- سند اصلی (در صورت وجود)
- استعلام ثبتی از اداره ثبت اسناد
- گزارش کارشناسی دادگستری (اگر در دادسرا بررسی شده باشد)
- مدارک پرداختی یا شهود که نشان دهد مالک واقعی ملک بوده است
ب) بررسی و استعلام دادگاه حقوقی
دادگاه از اداره ثبت اسناد و املاک استعلام میگیرد تا مشخص شود که سند جعلی چگونه صادر شده است؟
✅ اگر جعل تأیید شود:
- دادگاه سند جعلی را ابطال میکند.
- اگر ملک به فرد دیگری فروخته شده باشد، معامله را باطل میکند.
✅ اگر جعل اثبات نشود:
- مالک اصلی باید مدارک بیشتری ارائه دهد یا از کارشناس دیگری کمک بگیرد.
۳. درخواست توقیف ملک برای جلوگیری از انتقالهای بعدی
اگر متوجه شدید که ملک شما با سند جعلی فروخته شده است، فوراً باید درخواست توقیف ملک بدهید.
✅ مراحل توقیف ملک:
- ثبت دادخواست دستور موقت توقیف سند در دادگاه حقوقی
- ارائه مدارک مالکیت و اثبات جعلی بودن سند
- دریافت حکم دادگاه و ارسال به اداره ثبت اسناد
این کار باعث میشود که از انتقالهای بعدی ملک جلوگیری شود.
۴. مجازات کیفری برای جعل سند ملکی
طبق مواد ۵۲۳ تا ۵۴۲ قانون مجازات اسلامی، مجازات جعل سند ملکی به شرح زیر است:
نوع جعل
مجازات قانونی
جعل سند رسمی (مانند سند تکبرگ)
حبس از ۱ تا ۱۰ سال + جزای نقدی
جعل سند عادی (مثلاً قولنامه دستنویس)
حبس از ۶ ماه تا ۳ سال
استفاده از سند جعلی برای معامله
حبس از ۱ تا ۷ سال + ابطال معامله
جعل همراه با کلاهبرداری
حبس تا ۱۰ سال + رد مال به صاحب اصلی
اگر کارمند اداره ثبت یا دفترخانه در جعل سند نقش داشته باشد، علاوه بر مجازات، از کار اخراج میشود.
۵. اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از جعل سند
✅ قبل از هر معامله، استعلام ثبتی از اداره ثبت بگیرید.
✅ سندهای وکالتی را قبل از امضا، از دفترخانه استعلام کنید.
✅ قولنامههای بدون کد رهگیری را قبول نکنید.
✅ برای معاملات بزرگ، حتماً با وکیل متخصص املاک مشورت کنید.
۶. نتیجهگیری و اقدام بعدی
برای شکایت جعل سند، ابتدا باید شکایت کیفری در دادسرا ثبت شود.
در صورت اثبات جعل، دادگاه کیفری حکم به مجازات متهم و ابطال سند جعلی میدهد.
اگر جعل اثبات نشود، مالک میتواند از طریق دادگاه حقوقی درخواست ابطال سند کند.
برای جلوگیری از انتقالهای بعدی، میتوان درخواست توقیف ملک را در دادگاه ثبت کرد.
نمونه رای جعل و استفاده از سند مجعول
شماره دادنامه: ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۰۰۰۱۲۸ مورخ: ۱۳۹۳/۰۲/۰۸
رای بدوی
در خصوص اتهام آقای ع.الف. فرزند ح.، متولد ۱۳۵۳، اهل استان فارس و ساکن فردیس و آزاد به قید کفالت با وکالت آقایان ر.ع. و ق.ف. وکلای دادگستری دایر بر جعل امضاء شاکیه خانم ز.ح. در اوراق بانکی مربوط به اخذ تسهیلات خرید خودرو از بانک ملی شعبه پرند و استفاده از اسناد مجعول مذکور با ارائه آن اوراق به بانک مربوطه موضوع شکایت خانم ز.ح. با وکالت آقایان م.و ع.ص. وکلای دادگستری دادگاه از توجه به محتویات پرونده و تحقیقات به عمل آمده و ملاحظه کیفرخواست صادره از سوی دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان رباط کریم شکایت شاکیه، ملاحظه تصاویر اوراق و اسناد مربوطه ارسالی از سوی بانک ملی شعبه پرند، اظهارات آقای م.م. معاون وقت بانک ملی شعبه پرند راجع به ارائه اوراق مربوط به اخذ تسهیلات به متهم جهت اخذ امضاء از همسرش در منزل و اظهار و اقرار صریح متهم در مورد انجام امضاء مربوطه به جای همسرش خانم ز.ح. و دفاعیات بلاوجه ایشان و وکیل ایشان در رابطه با عدم وقوع ضرر به فرد خاص به جهت پرداخت اقساط وام مأخوذ که به هرحال با توجه به این که امضاء اوراق و اسناد بانکی به جای فردی که نام وی در اسناد قید شده است حتی اگر به فرد مذکور ضرر مالی و حتی معنوی وارد نسازد قطعاً موجبات تحقق اضرار به جامعه و ایجاد بی اعتمادی به اسناد و اوراق دولتی و بانکی را فراهم می سازد و به علاوه این که در صورت عدم پرداخت اقساط بانکی از سوی فرد تحصیل کننده تسهیلات قطعاً بانک با توجه به جعلی بودن امضاء شاکیه امکان مراجعه به یکی از متعهدین در اوراق مربوطه (شاکیه) را از دست داده بود و بنابراین امکان اضرار مادی نیز تحقق یافته است، لذا به نظر این دادگاه بزهکاری متهم محرز و مسلم بوده و بنابراین مستنداً به ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی حکم بر محکومیت ایشان به پرداخت دوازده میلیون ریال جزای نقدی در حق صندوق دولت بابت جعل و پرداخت ده میلیون ریال جزای نقدی دیگر در حق صندوق دولت بابت استفاده از اسناد مجعول با احتساب ایام بازداشت قبلی صادر و اعلام می نماید و مقرر می نماید پس از قطعیت رای نیز امضاء شاکیه در ذیل اسناد مربوطه بانکی مربوط تسهیلات موضوع پرونده از طریق اجرای احکام کیفری ابطال گردد. رای صادره حضوری و ظرف مهلت ۲۰ روز از ابلاغ قابل تجدید نظرخواهی در محاکم تجدید نظر استان تهران می باشد.
رای تجدید نظر
در خصوص تجدید نظرخواهی آقای ع.الف. فرزند ح. به دادنامه ۹۲۰۹۹۷۲۲۹۰۷۰۰۵۴۷ مورخ ۹۲/۰۴/۱۱ صادره از شعبه ۱۰۲ دادگاه عمومی جزایی شهرستان رباط کریم که به موجب آن تجدیدنظرخواه به اتهام جعل و استفاده از سند مجعول به ترتیب بابت جعل به پرداخت دوازده میلیون ریال و به جهت استفاده از سند مجعول به ده میلیون ریال جزای نقدی در حق دولت محکوم شده است؛ دادگاه با التفات به ملاحظه اظهارات طرفین و پاسخ استعلام بانک محال علیه به شرح صفحات ۲۰ الی ۲۷ پرونده و با توجه به محتویات پرونده و مفاد لایحه تجدیدنظرخواهی نظر به این که بزه منتسبه حسب اوراق و مندرجات پرونده و دلایل منعکس در رای محرز بوده و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض و بی اعتباری دادنامه معترض عنه را ایجاب نماید ابراز و اقامه نشده و از حیث رعایت تشریفات قانونی و مبانی استنباط و توجه به مستندات فاقد اشکال می باشد. النهایه با عنایت به وضعیت خاص تجدیدنظرخواه دادگاه نامبرده را مستحق تخفیف دانسته و با استناد به تبصره ۲ ماده ۲۲ قانون اصلاحی جزای نقدی دوازده میلیون ریال را به شش میلیون ریال و جزای نقدی ده میلیون ریال را به پنج میلیون ریال تقلیل می نماید. رای صادره قطعی است.
دعوای جعل سند ملکی-سید سجاد میرکاظمی 09122274983وکیل پایه یک دادگستری و متخصص دعاوی جعل اسناد و کیفری کار ملکی
