کلاهبرداری سنتی و کلاهبرداری رایانه‌ای

کلاهبرداری سنتی و کلاهبرداری رایانه‌ای میدانید چیست؟

هر دو به‌عنوان جرایم اقتصادی محسوب می‌شوند، اما در نحوه انجام، ابزارهای مورد استفاده، نوع مجازات‌ها و محیط وقوع تفاوت‌های زیادی دارند. در ادامه به بررسی این تفاوت‌ها می‌پردازیم:

1. روش‌های انجام جرم

• کلاهبرداری سنتی:

شامل روش‌های فیزیکی و حضوری است که کلاهبردار معمولاً از طریق فریب، وعده‌های دروغین یا ارائه اطلاعات نادرست، قربانی را متقاعد به انجام معامله یا انتقال وجه می‌کند. در این نوع کلاهبرداری، متهم به‌طور مستقیم با قربانی ارتباط دارد و ممکن است از عواطف و احساسات او برای جلب اعتماد استفاده کند.

• کلاهبرداری رایانه‌ای:

شامل استفاده از فناوری و اینترنت برای فریب دادن قربانی است. کلاهبرداران از طریق ایمیل‌های فیشینگ، شبکه‌های اجتماعی، وب‌سایت‌های جعلی و پیام‌های فریبنده، کاربران را ترغیب به ارائه اطلاعات شخصی، مالی یا حتی انتقال وجه می‌کنند.

2. ابزارهای مورد استفاده

• کلاهبرداری سنتی:

این نوع کلاهبرداری با استفاده از ابزارهای معمولی و فیزیکی مانند قراردادهای جعلی، ارائه اسناد نادرست، و استفاده از روش‌های کلامی و گفتاری برای فریب قربانی انجام می‌شود.

• کلاهبرداری رایانه‌ای:

از ابزارهای دیجیتال مانند نرم‌افزارهای مخرب، لینک‌های فیشینگ، پیام‌های جعلی و وب‌سایت‌های تقلبی استفاده می‌شود. تکنیک‌های مهندسی اجتماعی و هکینگ برای دسترسی به اطلاعات شخصی و مالی قربانیان نیز رایج است.

3. محل وقوع جرم

• کلاهبرداری سنتی:

در یک محیط فیزیکی مانند محل کار، بانک، یا حتی خانه قربانی انجام می‌شود. کلاهبردار معمولاً در تماس مستقیم با قربانی است.

• کلاهبرداری رایانه‌ای:

در فضای مجازی و اینترنت انجام می‌شود و معمولاً از راه دور اتفاق می‌افتد. این نوع کلاهبرداری به مکان خاصی وابسته نیست و ممکن است از هر نقطه دنیا انجام شود.

4. نوع قربانیان

• کلاهبرداری سنتی:

قربانیان ممکن است افراد، شرکت‌ها، یا سازمان‌هایی باشند که کلاهبردار به‌طور مستقیم با آن‌ها در ارتباط است و می‌تواند با ایجاد اعتماد یا وعده‌های دروغین از آن‌ها کلاهبرداری کند.

• کلاهبرداری رایانه‌ای:

قربانیان ممکن است به‌طور ناشناس و از طریق فضای اینترنت هدف قرار بگیرند. هر فردی که دارای حساب کاربری، ایمیل یا کارت اعتباری است، می‌تواند هدف این نوع کلاهبرداری قرار گیرد.

5. مجازات در قوانین ایران

• کلاهبرداری سنتی: طبق ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین جرایم اقتصادی، مجازات کلاهبرداری سنتی در ایران حبس از 1 تا 7 سال و جزای نقدی

در این نوشتار پیرامون تفاوت‌های سرقت رایانه‌ای و سرقت سنتی بحث میشود . در نوع اجرا، ابزارهای مورد استفاده و ماهیت جرم وجود دارد.

در ادامه، به بررسی این تفاوت‌ها می‌پردازیم:

1. ماهیت و شیوه اجرا

• سرقت سنتی:

به معنای دزدیدن و تصاحب اموال یا دارایی‌های فیزیکی شخص یا اشخاص است. در این نوع سرقت، سارقان به‌طور مستقیم به اموال یا اشیای فیزیکی دسترسی پیدا می‌کنند، مثلاً با دزدی از خانه، ماشین یا فروشگاه.

• سرقت رایانه‌ای:

سرقت داده‌ها، اطلاعات، پول و سایر منابع دیجیتال به‌صورت غیرقانونی از طریق سیستم‌های رایانه‌ای یا اینترنت است. در این سرقت، سارق به‌جای ورود فیزیکی، به داده‌ها و اطلاعات از راه دور و از طریق هک کردن، فیشینگ، یا دسترسی غیرمجاز دست می‌یابد.

2. ابزارهای مورد استفاده

• سرقت سنتی:

شامل استفاده از ابزارهای فیزیکی مانند کلید، وسایل شکستن قفل، یا ورود فیزیکی به اموال قربانی است. • سرقت رایانه‌ای:

شامل استفاده از نرم‌افزارهای مخرب، ابزارهای هک، بدافزارها، و تکنیک‌های مهندسی اجتماعی برای دسترسی به داده‌های ذخیره شده در دستگاه‌های الکترونیکی یا سیستم‌های آنلاین است.

3. نوع اموال یا داده‌های سرقت شده

• سرقت سنتی:

اموال فیزیکی، مانند پول نقد، طلا، جواهرات، وسایل نقلیه، و کالاهای باارزش که به‌صورت ملموس قابل لمس هستند.

• سرقت رایانه‌ای:

داده‌ها و اطلاعات دیجیتال مانند اطلاعات کارت‌های اعتباری، رمزهای عبور، فایل‌ها و اسناد دیجیتال، و حتی هویت‌های دیجیتال.

4. مکان وقوع جرم

• سرقت سنتی: در یک محل فیزیکی اتفاق می‌افتد، مانند خانه، فروشگاه، یا هر مکان دیگری که مال فیزیکی در آنجا نگهداری می‌شود.

• سرقت رایانه‌ای:

این نوع سرقت معمولاً در فضای سایبری و به‌صورت مجازی انجام می‌شود و مکان فیزیکی مشخصی ندارد. ممکن است از هر نقطه‌ای در جهان صورت بگیرد و دسترسی به اطلاعات یا دارایی‌های دیجیتال به‌صورت آنلاین انجام شود. 5. مجازات در قوانین ایران

• سرقت سنتی: طبق ماده 197 قانون مجازات اسلامی، مجازات سرقت بر اساس شرایط و نوع سرقت (مثل سرقت حدی، سرقت تعزیری) متفاوت است.

در برخی موارد، ممکن است شامل مجازات‌های حدی مانند قطع دست باشد و در سایر موارد تعزیرات شامل حبس، شلاق یا جریمه نقدی دارد.

• سرقت رایانه‌ای: بر اساس ماده 12 قانون جرایم رایانه‌ای، مجازات سرقت رایانه‌ای شامل حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از بیست میلیون ریال تا یکصد میلیون ریال، یا هر دو مجازات است. این مجازات شامل دسترسی غیرمجاز به داده‌ها و سرقت اطلاعات شخصی و مالی افراد است.

نتیجه‌گیری

سرقت رایانه‌ای و سرقت سنتی از نظر شیوه اجرا، نوع اموال سرقت‌شده و حتی مجازات‌های قانونی با یکدیگر تفاوت دارند. با توجه به رشد روزافزون فناوری و فضای دیجیتال، سرقت رایانه‌ای نیز افزایش یافته و نیاز به آگاهی بیشتر و همچنین محافظت از اطلاعات شخصی را می‌طلبد.

کلاهبرداری سنتی و کلاهبرداری رایانه‌ای-سید سجاد میرکاظمی 09122274983 وکیل متخصص امور کیفری