رجوع از هبه با آنی وکیل
رجوع از هبه و تایید رجوع از هبه و وکیل رجوع از هبه و وکیل سید سجاد میرکاظمی و گروه وکلای آنی وکیل
مقدمه
در دنیای امروز، هبه یکی از مهمترین اعمال حقوقی میان افراد به شمار میرود. هبه یا بخشش مالی، ممکن است در ابتدا با نیت خالصانه انجام شود، اما در بسیاری از موارد، بنا به دلایلی همچون تغییر روابط یا کشف حقایق جدید، واهب (بخشنده) بخواهد از آن رجوع کند. این موضوع منجر به پیچیدگیهایی در روابط حقوقی و بروز دعاوی قضایی میشود. در این مقاله، بهصورت کامل به رجوع از هبه، شرایط قانونی، اهمیت حضور وکیل متخصص از جمله وکیل سید سجاد میرکاظمی و گروه حقوقی آنی وکیل، نمونه دادخواستها، نمونه دادنامهها و نکات کلیدی برای موفقیت در این دعاوی میپردازیم.
بخش اول: تعریف هبه و رجوع از هبه
هبه چیست؟
مطابق ماده ۷۹۵ قانون مدنی:
«هبه عقدی است که به موجب آن یک نفر مالی را مجاناً به دیگری تملیک میکند.»
در این عقد:
- واهب کسی است که مال را میبخشد.
- متهب کسی است که مال را دریافت میکند.
- عین موهوبه همان مال بخشیدهشده است.
رجوع از هبه چیست؟
رجوع از هبه یعنی واهب بخواهد مال بخشیدهشده را پس بگیرد و عقد هبه را منحل کند. اما آیا همیشه چنین رجوعی ممکن است؟ پاسخ منفی است.
بخش دوم: شرایط قانونی رجوع از هبه
شرایط رجوع بر اساس قانون مدنی ایران
طبق مواد ۸۰۳ تا ۸۰۸ قانون مدنی، رجوع از هبه تنها در شرایط خاصی ممکن است، که مهمترین آنها عبارتند از:
- عدم قبض عین موهوبه توسط متهب: اگر هنوز مال به قبض نرسیده باشد، واهب میتواند از هبه رجوع کند.
- عدم وقوع عقد معوض یا شرط عدم رجوع: اگر هبه معوض بوده یا شرط عدم رجوع در آن آمده باشد، رجوع ممکن نیست.
- عدم نابودی یا انتقال مال موهوبه: اگر مال از بین رفته یا به شخص ثالث منتقل شده باشد، رجوع ممکن نیست.
- باقی بودن عین موهوبه نزد متهب
- اقامه دعوای رسمی برای رجوع
بخش سوم: نقش وکیل متخصص در دعوای رجوع از هبه
چرا به وکیل رجوع از هبه نیاز دارید؟
دعوای رجوع از هبه پیچیدگیهای حقوقی بسیاری دارد؛ از اثبات مالکیت و اثبات وقوع هبه گرفته تا تشخیص معوض یا غیرمعوض بودن عقد.
حضور وکیلی متخصص، میتواند:
- اسناد و مدارک را بهدرستی تحلیل کند
- دادخواست را با استدلال حقوقی تنظیم کند
- روند دادرسی را تسریع کند
- از تضییع حق موکل جلوگیری کند
وکیل سید سجاد میرکاظمی و گروه وکلای آنی وکیل
سید سجاد میرکاظمی، یکی از وکلای پایهیک دادگستری در تهران است که با همکاری گروه آنی وکیل در دعاوی خانواده و اموال از جمله «رجوع از هبه» تخصص دارد. خدمات ایشان شامل:
- مشاوره تخصصی
- تنظیم دادخواست و لوایح
- حضور در دادگاهها و جلسات دادرسی
- پیگیری امور تا حصول نتیجه قطعی
بخش چهارم: دلایل رایج رجوع از هبه
در عمل، دلایل بسیاری برای رجوع وجود دارد، از جمله:
- اختلاف خانوادگی: معمولاً در مواردی چون هبه والدین به فرزندان و بروز اختلاف، موضوع رجوع مطرح میشود.
- خیانت در امانت یا عدم رعایت حرمت توسط متهب
- فوت یکی از طرفین
- فریب یا سوءنیت متهب در اخذ مال
- تغییر وضعیت مالی یا قانونی واهب
بخش پنجم: مراحل رجوع از هبه
- بررسی شرایط قانونی توسط وکیل
- جمعآوری مدارک و مستندات
- ارسال اظهارنامه رسمی به متهب
- تنظیم و تقدیم دادخواست رجوع از هبه
- حضور در جلسات دادگاه و دفاع حقوقی
- اخذ رأی قطعی و اجرای حکم
بخش ششم: نمونه دادخواست رجوع از هبه
ریاست محترم مجتمع قضایی خانواده تهران
با سلام و احترام
اینجانب سید محمد حسینی، با تقدیم این دادخواست، به استحضار میرساند:
خوانده این دعوا، دختر اینجانب میباشد که در سال ۱۴۰۰ یک دستگاه آپارتمان واقع در تهران، پلاک ثبتی … را به موجب سند رسمی هبه شماره … به ایشان بخشیدهام. متأسفانه به دلیل اختلافات شدید خانوادگی و عدم رعایت احترام توسط خوانده، قصد رجوع از هبه را دارم.
نظر به اینکه:
۱. هبه غیرمعوض بوده
۲. عین موهوبه نزد خوانده موجود است
۳. شرط عدم رجوع ذکر نشده
لذا مستند به مواد ۸۰۳ و ۸۰۷ قانون مدنی، صدور حکم به رجوع از هبه و الزام خوانده به انتقال رسمی ملک مذکور به نام اینجانب مورد استدعاست.
با احترام
سید محمد حسینی
وکالتاً: سید سجاد میرکاظمی
بخش هفتم: نمونه دادنامه رجوع از هبه
شماره دادنامه: ۹۹۰۹۷۳۶۶۶۰۸۰۰۰۰۲
مرجع صادرکننده: شعبه ۲۷ دادگاه خانواده تهران
در خصوص دعوای آقای … به وکالت از آقای سید محمد حسینی به طرفیت خانم … دایر بر رجوع از هبه یک باب آپارتمان، با توجه به محتویات پرونده، اظهارات طرفین، و
سند رسمی هبه شماره … و با عنایت به اینکه:
- هبه غیرمعوض بوده
- شرط عدم رجوع در سند نیامده
- عین موهوبه موجود است
- موکل اظهارنامه رجوع نیز ارسال نموده است
دادگاه دعوا را وارد تشخیص داده و به استناد مواد ۸۰۳، ۸۰۷ و ۸۰۸ قانون مدنی، حکم به رجوع از هبه و الزام خوانده به انتقال رسمی ملک به نام واهب صادر و اعلام مینماید.
رأی صادره ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران میباشد.
بخش هشتم: نکات کلیدی در تنظیم دعوای رجوع از هبه
- اظهارنامه ارسال شود: صرف نیت رجوع کافی نیست؛ ارسال اظهارنامه ضروری است.
- اثبات مالکیت پیش از هبه: باید مشخص شود که واهب مالک مال بوده است.
- اثبات غیرمعوض بودن هبه: اگر متهب چیزی در قبال هبه پرداخت کرده باشد، رجوع ممکن نیست.
- میزان همکاری متهب: اگر متهب مال را منتقل یا تلف کرده باشد، دعوا پیچیدهتر خواهد شد.
- زمان و تاریخ وقوع هبه: تاریخ دقیق میتواند در امکان یا عدم امکان رجوع تأثیرگذار باشد.
بخش نهم: سؤالات متداول
آیا میتوان از هبهای که به فرزند داده شده رجوع کرد؟
بله، به شرط غیرمعوض بودن، موجود بودن مال و عدم شرط عدم رجوع.
اگر مال بخشیدهشده فروخته شده باشد، امکان رجوع هست؟
خیر، اگر به شخص ثالث منتقل شده باشد، رجوع امکانپذیر نیست.
رجوع از هبه نیاز به دادگاه دارد؟
بله، باید از طریق دادگاه انجام شده و حکم صادر گردد.
آیا واهب میتواند بدون حضور وکیل دعوا را ببرد؟
در نظریه، ممکن است اما در عمل، بدون وکیل متخصص احتمال شکست بسیار زیاد است.
بخش دهم: خدمات تخصصی وکیل سید سجاد میرکاظمی در دعاوی رجوع از هبه
گروه وکلای آنی وکیل با مدیریت وکلای با تجربهای چون سید سجاد میرکاظمی در حوزه دعاوی رجوع از هبه خدمات زیر را ارائه میدهد:
- تنظیم اظهارنامه رجوع از هبه
- بررسی مدارک و مشاوره دقیق
- تنظیم دادخواست تخصصی رجوع از هبه
- حضور در دادگاه و دفاع کامل از حقوق موکل
برای مشاوره فوری با وکیل سید سجاد میرکاظمی میتوانید با آنی وکیل تماس بگیرید.
چکیده رای رجوع از هبه به همسر
زوج تحت شرایطی می تواند از هبه خود رجوع نماید به طور مثال زمانی که پس از هبه اموال از سوی زوج، بدون تغییر در وضعیت طرفین، زوجه اقدام به مطالبه مهریه نماید، امکان استرداد اموال وجود دارد.
بیشتر بخوانید: نحوه رجوع بعد از بخشش مهریه
رای دادگاه
1- خواهان، آقای … مدعی واگذاری یک دستگاه خودرو به همسرش به عنوان هبه شده است و با توجه به اختلافی که بین طرفین به وجود آمده و خوانده اقدام به مطالبه مهریه کرده، ادعای رجوع از هبه را مطرح نموده است؛ 2- با توجه به محتویات پرونده و اظهارات خوانده ردیف دوم که فروش وسیله به خواهان و تنظیم سند به نام خوانده را تایید نموده است، ماهیت رابطه حقوقی بین طرفین، تملیک مجانی یا عقد هبه می باشد و خوانده هم دلیلی بر خلاف آن ارائه ننموده است. 3- با توجه به بقای عین موهوبه، مصب دعوا و اساس اختلاف در این است که در چه شرایطی امکان رجوع از هبه در روابط زوجین وجود دارد که برای پاسخ به این سوال دادگاه در نظر دارد: 1- روابط بین زوجین با توجه به پایبندی و تعهدی که بر ادامه زندگی مشترک به یکدیگر دارند، متمایز از سایر روابط اشخاص است و به تبع، نتیجه اعمال آنها هم تابع وضعیت های مختلف طرفین است. با این توضیح که تحلیل روابط طرفین در زمانی که شرایط تغییر نکرده و به تعهد به زندگی مشترک پایبند هستند، متفاوت از زمانی است که شرایط تغییر نموده و از یکدیگر جدا شده اند و یا زوجه اقدام به مطالبه مهریه نموده است؛ و در اینکه مقصر برهم زدن این تغییر وضعیت کدام یک از طرفین است هم نتیجه متفاوت است؛ در حالتی که وضعیت طرفین تغییر نکرده چون روابط طرفین و کنش و واکنش همسران با این قید است که هدف اصلی ازدواج تامین و حفظ شود، معاوضات بین طرفین هم بر حفظ و بقای خانواده استوار است و امکان استرداد اموال وجود ندارد و در حالتی که شرایط تغییر کرده است (جدایی طرفین و یا مطالبه مهریه از جانب همسر) هم، چنانچه زوج تقصیری در ایجاد این وضعیت داشته باشد امکان استرداد وجود ندارد لیکن برعکس چنانچه زوج تقصیری در ایجاد این وضعیت نداشته باشد، امکان استرداد وجود دارد؛ چه اینکه زوجه نمی تواند راهی غیر از زندگی مشترک و هدف آن پیش بگیرد و در عین حال اموالی که به وی با قید هدف زندگی مشترک و بقای آن به وی تملیک شده است را مسترد نکند و به عبارتی، در این حالت امکان استرداد اموال از زوجه وجود دارد. 2- در دعوای مطروح که اصل تملیک مجانی اموال به زوجه محرز است و وی برخلاف هدف زندگی مشترک اقدام به مطالبه مهریه نموده است و دلیلی هم بر تقصیر زوج در تغییر وضعیت ارائه نشده است، امکان استرداد اموال وجود دارد و بر مبنای داوری عرف و انصاف هم این نتیجه قابل دفاع است؛ 3- از حیث پدیدار شناختی و با توجه به اظهارات طرفین و محتویات پرونده، واگذاری مال به زوجه بدون دریافت وجهی علی رغم عدم تنظیم سند بیع، چیزی جز تملیک مجانی مال و هبه نمی باشد و از طرف دیگر، ملاک برای احراز قصد واقعی طرفین، عرف و حقیقت معقول است و علاوه بر این بقای اموالی که مجانی و با هدف زندگی مشترک به زوجه تملیک شده است، نزد زوجه و با وجود مطالبه مهریه، صورت نازیبایی دارد که بر اساس فلسفه سورئالیسم و اصول حقوقی و از جمله تئوری موازنه قراردادی قابل پذیرش نمی باشد و باید قائل به تفکر و ترازویی بود که حقایق و واقعیت را کشف نماید، در غیر این صورت به سمت سود طلبی رفته ایم که برخلاف عدالت است و در راستای راهکاری برای تامین عدالت و انصاف هم باید گفت که از بعد اجتماعی، عقود دارای حقیقت معقول و عرفی می باشند و ادعای خوانده به عدم وجود تملیک مجانی و عدم امکان استرداد آن نمی تواند حقیقتی معقول و عرفی داشته باشد؛ چه اینکه حقیقت امر هم، تطابق آنچه در بیرون رخ داده با حقیقت عرفی و معقول است و لذا (دادرس- دازاین) هم باید در پی چنین تطابقی باشد؛ چراکه حقوق جنبه اجتماعی دارد و همه چیز را باید در پرتو دلایل خارجی دید و لذا آنچه بر اساس دلایل و قرائن غیر معقول باشد، در واقع غیر واقعی هم است و بر اساس اندیشه و فلسفه پراگماتیسم که حقیقت را نه بر اساس صدق و تطبیق آنچه در بیرون است با درون ارزیابی می کند بلکه به معقول بودن حقیقت پایند است، واگذاری وسیله از جانب زوج به زوجه بدون دریافت وجهی بر اساس وجه معقول آن، چیزی جز تملیک مجانی و هبه برای هدف زندگی مشترک نمی باشد و به عبارتی در این نگرش، ادعای زوج امری مقبول است و در صورت احراز چنین وضعیتی، نیازی نیست به دنبال دلایل مستقیمی مانند وجود یک قرارداد مکتوب و شهادت شهود برای احراز ادعای خواهان بود. علاوه بر این، حقیقت باید دارای فایده اجتماعی باشد و از منظر عرف و اصول کلی حقوقی، هم ادعای خواهان معقول و متعارف است و از منظر حرکت آگاهی که حقیقت را آن می داند که بین واقعیت و آگاهی اتحاد باشد و در جهت حرکت ذهن و اندیشه (روح قضایی) به سمت مطلق و تمامیت آگاهی و بر مبنای عقلانی کردن واقعیت، عرف و انصاف، امکان استرداد اموالی را که به زوجه به صورت مجانی تملیک شده است، در صورت تغییر وضعیت طرفین (مدایی و یا مطالبه مهریه) که زوج در ایجاد آن مقصر نباشد، نمونه ای از یک قاعده که مبنای قانونگذاری عقلانی و جهانی باشد، شناسایی می کند و در مقابل بقای اموال مذکور را نزد زوجه در حالی که راه خود را می رود و به هدف زندگی مشترک پایبند نمی باشد را یک وضع غیر اخلاقی می داند؛ 4- نظر به اینکه رجوع از هبه به معنای بی اعتباری هبه از زمان تملیک نمی باشد و با آثار فسخ قابل مقایسه است، فقط متهب مکلف به استرداد عین موهوبه و تنظیم سند آن به واهب است و نیازی به ابطال اقدامات قبلی از جمله سند انتقال نمی باشد و از طرف دیگر، دلیلی بر تلف عین و یا بدل حاصل از آن ارائه نشده است، لذا {دادگاه} دعوای خواهان را ثابت تشخیص {می دهد} مستنداً به … ضمن احراز اثبات عقد بیع بین خواهان و خوانده ردیف دوم و عقد هبه بین خواهان و خوانده ردیف اول موضوع … و تایید رجوع از هبه، حکم بر الزام خوانده ردیف اول، خانم … به استرداد خودرو … و تنظیم سند خودرو با لحاظ مقدمات آن و پرداخت خسارات دادرسی در حق خواهان صادر و اعلام می گردد …”
رییس شعبه چهارم دادگاه عمومی حقوقی مشهد
نتیجهگیری نهایی
رجوع از هبه، اگرچه یک حق برای واهب به حساب میآید، اما بدون رعایت شرایط قانونی و ارائه ادله مستند ممکن نیست. برای موفقیت در این دعاوی، حضور وکیل متخصص از جمله سید سجاد میرکاظمی و همراهی تیم حقوقی آنی وکیل ضروری است. پیشنهاد میشود پیش از هر اقدامی با وکیل رجوع از هبه مشاوره کنید تا راهکار قانونی مناسب انتخاب شود.
رجوع از هبه سید سجاد میرکاظمی و گروه وکلای آنی وکیل
